©2019 by Lucienne. Proudly created with Wix.com

 
Search
  • Lucienne

Je kan een vrouw betasten

Een tekst door Alicja Gescinska


Seksisme als politieke strategie


“Je kan een vrouw betasten, zolang je het doet om ‘grappig’ te zijn.” Het is een zin die aanvoelt als een slag in het gezicht. Ik las hem recent in een artikel in De Morgen, en ook in een artikel in The Guardian. Beide gingen over een grootschalige peiling, waaruit bleek dat Denemarken het minst feministische land van Europa is.

Enerzijds kan het verbazing wekken dat Denemarken zo slecht uit het onderzoek komt. Het land is immers geroemd om zijn levenskwaliteit. Het staat bekend als een van de gelukkigste landen ter wereld, met een goede gezondheidszorg, lage criminaliteitscijfers, en slechts een kleine loonkloof tussen man en vrouw. Anderzijds hoeft het misschien niet te verbazen. Dit is het resultaat van de alsmaar toenemende verrechtsing van het land. Ook waar het goed toeven is, kan het er slecht aan toe gaan.


There’s something rotten…


Volgens sommigen is Denemarken op weg om het ‘engste land van Europa’ te worden.

Het rechtse beleid gaat er immers hand in hand met een normalisering van racisme en seksisme. Met hun ‘gettowetten’ hebben de Denen het principe dat iedereen gelijk is voor de wet, ongeacht huidskleur, afkomst of economische status alvast de vuilbak in gekieperd. De Deense regering heeft een twintigtal probleemwijken geïdentificeerd als ‘getto’s’. Wie daar woont, geniet niet langer dezelfde rechten en behandeling als andere Denen. Wie een misdaad begaat, wordt zwaarder gestraft. Kinderen worden verplicht van hun ouders weggenomen om verschillende uren in speciale opvang te zitten. En als het van de Deense Volkspartij afhangt, moeten kinderen uit de probleemwijken ook een enkelband om en moet een avondklok ingesteld worden.


Feminisme


De trivialisering van seksisme is dan weer een ander zorgwekkend fenomeen. De Denen zien weinig graten in seksistische opmerkingen en staan opvallend negatief naar de MeToo-beweging. Ook is slechts één op zes Denen bereid zichzelf te identificeren als feminist. Een groot contrast met Zweden, waar bijna 40% zichzelf omschrijft als feministisch.


Vrouwonvriendelijke verrechtsing


De ontwikkelingen in Denemarken kunnen gezien worden als een illustratie van de manier

waarop seksisme een belangrijke component is van het rechts-nationalistische politieke discours in vele landen. Hoe Trump over vrouwen denkt en hoe hij hen behandelt, is al veel besproken. Wat Jair Bolsonaro over vrouwen, verkrachting, homoseksualiteit verkondigd heeft, is beneden alle peil. En ook in Nederland is onverhuld seksisme onderdeel van de retoriek waarmee Thierry Baudet zich in enkele jaren tijd wist op te werken tot één van ’s lands populairste politici.


Conservatieven en Hervormers


De ontwikkelingen in Denemarken moeten dus niet als geïsoleerd geval beschouwd worden. Ze zijn deel van een bredere maatschappelijke, politieke ontwikkeling. De verrechtsing vormt een bedreiging voor vrouwenrechten en de gelijkheid van man en vrouw. Dat is ook nadrukkelijk het geval in Polen. Drijvende krachten achter de reactionaire, rechtse politiek in beide landen zijn respectievelijk PiS (de grootste partij in Polen) en de Deense Volkspartij (de tweede grootste partij in Denemarken, die de facto essentiële beslissingsmacht heeft, aangezien de minderheidsregering er afhangt van haar parlementaire gedoogsteun). Ze behoren allebei in het Europees Parlement tot de fractie waarvan ook N-VA deel uitmaakt: de Europese Conservatieven en Hervormers.


Verenigde krachten


Die fractie zal weldra mogelijk versterkt worden door de partij van Thierry Baudet. Verwacht wordt dat die het tijdens de komende Europese verkiezingen goed zal doen. Ze zal dan aansluiting moeten vinden bij een fractie in het Europees Parlement. Dat wordt volgens vele waarnemers de Europese Conservatieven en Hervormers. Volgens politiek commentator en Volkskrant-columnist Martin Sommer sluit Baudet er met zijn ideologie immers naadloos bij aan. De grootste partij van Polen, de tweede grootste van Denemarken, de mogelijk grootste van Nederland: ze verenigen zich in hun krachten. En die krachten ondermijnen de rechtsstaat en fundamentele liberale waarden. Daar moeten we allen om bezorgd zijn, en vrouwen hebben duidelijk meer te vrezen dan mannen.


Krachtig signaal


We leven in een paradoxale tijd. Enerzijds is er onder andere door de MeToo-beweging een groeiend bewustzijn dat seksisme niet getolereerd hoeft te worden. Anderzijds

maken prominente rechtse politici over heel de wereld seksisme weer acceptabel. Daardoor blijft het van het grootste belang om seksisme in woorden en daden te bestrijden. Het is een misvatting om te denken dat de geschiedenis een rechte lijn van vooruitgang is. Alle rechten en vrijheden zijn verworven rechten en vrijheden. En wat verworven is, kan ook weer verloren gaan. Meer waakzaamheid is geboden. En een belangrijk instrument daartoe is de aanwezigheid van vrouwen in de politiek.

Een goed voorbeeld


De politieke vertegenwoordiging van vrouwen moet de hoogte in. Dat is niet enkel goed omdat uit onderzoek blijkt dat de aanwezigheid van vrouwen in politieke functies bevorderlijk is voor een meer inclusief, evenwichtig beleid. Weg van de extremen dus, weg van de roeptoeters die polariseren. Het is ook goed voor de verdere emancipatie in het algemeen. Meer vrouwelijke leiders kunnen als rolmodellen fungeren en zo het glazen plafond wegnemen, in de politiek en daarbuiten. Rolmodellen zijn van het allergrootste belang voor onze persoonlijke ontwikkeling. Daarop wees de Duitse filosoof Max Scheler honderd jaar geleden al. Scheler ontwikkelde een moraalfilosofie waarin hij stelde dat voorbeeldfiguren niet enkel een leidraad, maar ook een motivatie zijn voor ons eigen handelen. Ze helpen ons om concreet vooruit te komen in het leven.


Commissie


In de debatten tussen de topkandidaten van de Europese verkiezingen, blijkt er alvast een grote consensus te bestaan dat de volgende Commissie een evenredige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen moet krijgen. Hopelijk blijft dat geen loze belofte. Met loze beloftes gaan we geen weerkwerk kunnen bieden aan het rechts-nationalistisch populisme en aan seksisme als succesvolle politieke strategie.



627 views